Hợp tác xã chia lợi nhuận thế nào: 68% về nhà vườn, quỹ học bổng 2%

Người mua thường hỏi: "Mua của HTX thì tiền về đâu?" Đó là câu hỏi hay, vì lý do nhiều người chọn sản phẩm HTX là muốn tiền đến tay người làm. Bài này nói rõ HTX Hương Rẫy chia giá bán ra sao, bằng ví dụ cụ thể, để khách và cả những hộ muốn gia nhập hiểu cách vận hành.
Nguyên tắc chung
HTX là tổ chức của các hộ góp vốn, góp công, cùng quản lý và cùng chia. Khác doanh nghiệp tư nhân, lợi ích của HTX trước hết thuộc về xã viên chứ không về một ông chủ. Với kênh bán lẻ trên web, HTX Hương Rẫy áp dụng cách phân chia giá bán sau [DEMO]:
| Khoản | Tỉ lệ giá bán lẻ | Dùng vào việc |
|---|---|---|
| Chia lại cho hộ xã viên | 68% | Trả cho hộ làm ra nguyên liệu |
| Sơ chế, rang, chiết, đóng gói, kiểm nghiệm | 14% | Điện, nhân công xưởng, bao bì, phiếu kiểm |
| Vận hành bán hàng, giao hàng, nhân sự văn phòng | 10% | Website, đóng gói, vận chuyển, chăm sóc khách |
| Quỹ phát triển HTX | 6% | Máy móc, giàn phơi, xưởng, đào tạo |
| Quỹ học bổng con em xã viên | 2% | Học bổng mỗi năm học |
Tổng cộng 100%. Các con số được Đại hội xã viên thông qua hằng năm và công khai trong báo cáo.
Ví dụ với một gói cà phê
Gói Robusta rang mộc 500g giá 165.000đ, bán lẻ trên web:
- 68% = khoảng 112.200đ về hộ xã viên cung cấp cà phê nhân.
- 14% = 23.100đ chi phí xưởng và kiểm nghiệm.
- 10% = 16.500đ vận hành bán hàng.
- 6% = 9.900đ vào quỹ phát triển.
- 2% = 3.300đ vào quỹ học bổng.
Khi thương lái đến mua cà phê nhân tại vườn, bà con thường chỉ nhận khoảng 35–40% giá bán lẻ cuối cùng [DEMO], còn lại là chi phí và lợi nhuận của nhiều khâu trung gian. Mức 68% của HTX cao hơn nhiều, nhưng đổi lại hộ phải đạt tiêu chuẩn: cà phê chín ≥ 95%, nhật ký canh tác đầy đủ, phơi đúng quy trình.
Lưu ý: 68% áp dụng cho kênh bán lẻ trên web. Kênh đại lý và đơn sỉ chiết khấu 15–30% nên phần chia được điều chỉnh theo tỉ lệ tương ứng, nhưng HTX vẫn giữ mức chia cho hộ không thấp hơn giá bao tiêu đã công bố từ đầu vụ.
Quỹ học bổng 2%: đi đâu
Mỗi đơn hàng trích 2% giá trị vào quỹ riêng, tách tài khoản với quỹ vận hành. Mục đích: hỗ trợ con em xã viên đi học.
- Học bổng cấp vào đầu năm học, cho học sinh từ tiểu học đến đại học.
- Hai nhóm: học sinh có thành tích học tập, và học sinh có hoàn cảnh khó khăn. 31 hộ đồng bào Ê Đê trong HTX có chỉ tiêu riêng để các em không bị bỏ sót.
- Hội đồng gồm đại diện ban giám đốc, tổ trưởng và một cán bộ thôn xét duyệt, công bố danh sách tại nhà trưng bày.
- Vụ 2023–2024, quỹ cấp 38 suất học bổng, tổng 76 triệu đồng [DEMO].
Khách có thể tự theo dõi: số tiền trích mỗi đơn hiện trên hóa đơn, quỹ có báo cáo cuối năm.
Hộ xã viên chia với nhau ra sao
Phần 68% không chia đều cho 86 hộ mà theo đóng góp thật của từng hộ trong từng lô:
- Lấy số kg nguyên liệu đạt chuẩn của hộ trong lô.
- Nhân giá bao tiêu do Đại hội chốt từ đầu vụ.
- Cộng thưởng chất lượng (ví dụ cà phê chín từ 98% trở lên được thưởng thêm).
- Trừ phần ứng trước (phân bón, vật tư HTX cho vay đầu vụ).
- Chi trả trong 15 ngày sau khi lô bán hết, ghi sổ để hộ đối chiếu.
Nếu giá thị trường thế giới lên cao hơn giá bao tiêu, cuối vụ HTX chia thêm phần chênh theo quyết định Đại hội. Nếu giá giảm, HTX vẫn đảm bảo giá bao tiêu tối thiểu cho hộ.
Những điều HTX không làm
- Không hứa lãi cố định hay lợi nhuận "khủng" cho người góp vốn.
- Không thu phí "giữ chỗ" với hộ muốn vào HTX ngoài phần vốn góp theo điều lệ.
- Không ép hộ bán hết sản phẩm cho HTX, hộ vẫn tự do bán phần ngoài tiêu chuẩn.
Muốn góp phần
Mua cà phê, mật ong hay mắc ca của HTX là cách đơn giản nhất để phần lớn số tiền về tay người làm ra chúng. Anh chị xem danh sách xã viên để biết người trồng, hoặc ghé cửa hàng online chọn sản phẩm. Hộ nông dân trong vùng muốn tìm hiểu điều kiện gia nhập, hoặc anh chị muốn trao đổi về hợp tác lâu dài, nhắn Zalo 0941 388 887 để được ban quản lý HTX trả lời.



